سه‌شنبه 21 آذر 1396   05:47:43

اخبار

آرشیواخبارRSS

معرفی شهرستان

سیمای شهرستان باشت
 
1-1مقدمه
باشت یکی از شهرستان‌های استان کهگیلویه و بویراحمد است که در جنوب شرقی آن واقع شده است. شهرستان باشت دارای دو بخش ، یک شهر ، چهار دهستان ، 115 روستا و مرکز آن شهر باشت است. جمعیت این شهرستان بر اساس سرشماری سال 1390 برابر699,20 نفربوده است که از این تعداد 11433نفر در روستاهای این شهرستان زندگی می کنند.(سرشماری مرکز آمار و سالنامه آماری استان کهگیلویه و بویراحمد سال 1390).
شهرستان باشت در تاریخ 30/3/89 از شهرستان گچساران منفک و مستقل گردید واز دو بخش مرکزی و بوستان تشکیل که بخش مرکزی شامل " دهستان های سرآببیز و کوهمره خامی  و بخش بوستان شامل دهستان های بابویی و چاه تلخاب است.
شهرستان باشت با مساحت 1055 کیلومتر مربع در قسمت جنوب شرقی استان کهگیلویه و بویراحمد واقع شده وشهرستان چرام‌  در شمال‌ ، بویر احمد گرمسیری‌ در شمال‌ غربى‌ و غرب ‌،رستم‌ ممسنی در شمال‌ شرق‌ و شرق و سرانجام‌ رودخانة زهره‌ در جنوب‌ ،آن را احاطه‌ کرده‌ است. ‌ شهرستان باشت را کوه‌ خامى‌ به‌ دو منطقة پشتکوه‌ و زیرکوه‌ تقسیم‌ مى‌کند که‌ پشتکوه‌ شامل‌ باشت‌ و کوهمره‌ و زیرکوه‌ شامل‌ پشت‌ بند و زیربند است‌ . پشتکوه‌ از مناطق‌ سردسیر و معتدل‌ و زیر کوه‌ از مناطق‌ گرمسیری‌ است. پوشش مردم منطقه ترکیبی ازهمان شیوه های سنتی و محلی و امروزی است اما پوشش سنتی بیشتر به چشم می خورد.
باشت از شهرهای تاریخی و باستانی ایران بوده که پیشینه آن به دوره هخامنشی می‌رسد. قلعه تاریخی بانو گشسب از شاهزادگان یکی از پادشاهان هخامنش که وصف آن در شاهنامه آمده است روی کوهی کم ارتفاع به نام دو گوشی مشرف بر این شهر واقع است. وجود پایه ستون های سنگی و تخته سنگهای منقوش به دست آمده که شباهت زیادی به آثار تخت جمشید دارد و همچنین جاده شوش به تخت جمشید در مسیر این شهر و آثار دو گور دو پا که از زمان ساسانی بر پا است قدمت این منطقه را بیشتر نمایان می کند . در سفرنامه ناصر خسرو از این شهر به اسم بست یا بشت یاد شده است . البته در مورد اینکه ساکنان اولیه باشت چه کسانی بودند تردیدهایی وجود دارد . در دوره اخیر باشت دارای اولین مرکز اداری در آن ناحیه بوده است . قبل از تشکیل استان کهگلویه و بویر احمد باشت دارای مرکزیت اداری و انتظامی بوده بطوریکه بخشداری باشت در سال 1312 یعنی قبل ازشکل گیری شهرستانهای استان: یاسوج مرکز استان، گچساران و دهدشت تشکیل شده است. این شهر دارای آب و هوای معتدل و بسیار مناسب جهت انجام فعالیت های مرتبط با کشاورزی ، باغداری و دامداری است. به نحوی که در دشت‌های آن برنج نیز به وفور کشت می‌شود .
سردار ایرانی آریو برزن، که با سپاه اندک خود در مقابل لشکر عظیم اسکندر مقدونی تا سرحد جان مقاومت کرد و دلیرانه فدای وطن شد، متعلق به همین سرزمین و مکان نبرد و درگیری وی با اسکندر در تنگه‌ای به نام تنک تکاب (تکو، به گویش محلی) در باشت بوده است .
شهرستان باشت در مسیر جاده اصلی خوزستان به شیراز قرار دارد.این مسیر از روی رودخانه همیشه خروشان و باصفای بریم می گذرد که پل قدیمی احداث شده بر روی این رودخانه به عنوان اثری دیدنی برای توریست ها و گردشگرهای داخلی و خارجی است . آب رودخانه بریم همانند شریان حیاتی جان تازه ای به این روستا می بخشد و همواره باغات و مرکبات را سیر آب می کند .
مجموعه کم نظیر پل تاریخی بریم مربوط به دوره ساسانی که البته به دلایل متعدد آسیب دیده و تنها گوشه ای ناچیز از عظمت آن هنوز برجای مانده؛ یکی از گذرگاه های مهم در این منطقه به شمار می آید و به قولی محل عبور امام هشتم حضرت امام رضا(ع) از این راه به خراسان بوده است. به واسطه همین امربقعه متبرک تعداد کثیری از امامزادگان در این شهرستان وجود دارد که حضورشان باعث رونق مهر و صفا در این شهرستان شده است.
 
1-2مختصات کلی شهرستان
 
جدول شماره (1):مختصات کلی شهرستان باشت براساس آخرین تقسیمات کشوری
 
شهرستان سال تأسیس فرمانداری جمعیت مساحت کیلومتر مربع تعداد بخش تعداد شهر تعداد دهستان تعداد روستا فاصله تا مرکز استان
(کیلومتر)
بالای
20 خانوار
کمتراز
20 خانوار
خالی
از سکنه
جمع
کل
باشت 1389 20699 1055 2 1 4 42 49 24 115 120
مآخذ: سرشماری مرکز آمار و سالنامه آماری استان کهگیلویه و بویراحمد سال 1390
   
درجدول فوق اخرین اطلاعات اماری-  جمعیتی مربوط به شهرستان باشت براساس سرشماری سال 90 آمده است. همانگونه که اطلاعات جدول نیز نشان می دهد شهرستان باشت ؛ دارای یک شهر و 2 بخش، 4 دهستان ، 115 روستا ، 20699 نفر جمعیت؛ به مرکزیت شهر باشت است . براین اساس 9266 نفر در شهر باشت مرکز این شهرستان و11433 نفر نیز در روستاهای دوبخش مرکزی و بوستان این شهرستان سکونت دارند. بطور کلی براساس سرشماری سال 90 ؛ شهرستان باشت 115 روستا داشته که 49 روستا از مجموع دو بخش شهرستان کمتراز20 خانوار و تنها 42 روستا دارای جمعیتی بیشتر از بیست خانوار هستند. بخش بوستان 25 و بخش مرکزی نیز 17 روستای بیش از20 خانوار داشته اند. همچنین 24 روستای شهرستان خالی از سکنه که از این تعداد 17 روستا در بخش مرکزی و تنها 7 روستا در بخش بوستان هستند .
در تحلیل و تفسیر داده های جمعیتی شهرستان و 2 بخش آن باید گفت که تراکم جمعیت در بخش بوستان بسیار بیشتر از بخش مرکزی می باشد. همچنین مهاجرت روستاییان در بخش مرکزی شهرستان بسیار بیشتر و گسترده تر از بخش بوستان بوده است؛ چنانکه روستاهای خالی از سکنه بخش مرکزی درحدود 3 برابر بخش بوستان است.
اگرچه آمار تعداد روستاهای خالی از سکنه و همچنین مناطق دارای کمتر از 20 خانوار در شهرستان بسیار چشمگیر و مقایسه این وضعیت با دهه های قبل همچنین ادامه سیر صعودی کاهش جمعیت و هجوم مردم روستا به سوی مناق شهری داخل و خارج استان واقعآ نگران کننده است اما اطلاعات بالا موید این مطلب مهم است که برخلاف بسیاری از نقاط کشور یا حتی استان، هنوز جمعیت و تعداد خانوار مناطق روستایی در شهرستان باشت درحدود دوبرابر نقاط شهری است. درمجموع دوبخش بوستان و مرکزی؛ 17 روستا دارای دهیاری فعال و 34 روستا نیز دارای شورای اسلامی هستند و 8 روستا نیز علی الرغم داشتن شرایط قانونی لازم به دلایل مختلف از داشتن و وجود شورا انصراف داده و یا ثبت نام نکرده اند.
این موضوع به دلیل اهمیت بسیار اساسی بخش روستایی و کشاورزی منطقه قابل تأمل است.به دلایل متعدد اقتصادی، اجتماعی- فرهنگی، سیاسی و... بخش روستایی نیازمند توجه بسیار بیشتر برای نیل به توسعه پایدار انسانی می باشد.
 
 
 
 
 
1-3پیشینه تاریخی
پیشینه تاریخی شهرستان باشت طبق مستندات تاریخی و نقشه های موجود به دوره های قبل از اسلام یعنی هخامنشیان می رسد. در دوره پادشاهی هخامنشیان منطقه باشت با نام « باش » Bash  بر روی نقشه های متعلق به آن دوره ذکر شده و کشفیات باستان شناسی مستشرقین معروف اروپایی و غیراروپایی نیز مؤید این موضوع است . آثار ناب تاریخی ، معابد زرتشتیان ، آتشگاه ها و پل های تاریخی بریم(پیرین)، شواهدی عینی برای چنین ادعایی هستند. کوه برافراشته « با نوگشه » که بر گرفته از نام بانوگشنسب دختر رستم زابلی است با طبیعت سحرآسای شلال دان در غرب این دیار باستانی به خود می بالد که بر چکاد خود معبدی را به دوش می کشد که در دیاری بس بعید نیایش گاه ایرانیان باستان بوده است . آتشدان دوگور دوپا در روستای شوش ، چشم به راه رهگذری است که خود را به او برساند تا چون سیاووش شاهنامه طهارت خویش را شعله ور سازد. شهرک باستانی لار (لارندان )در قله کوه خامی و سرو دو هزار ساله آن در کنار یک معبد اهورایی شاهد جفای تاریخ نگارانی است که یا چیزی ننوشتند و یا مغلطه گویی کردند. جاده های سنگ فرش شاه بهرام (وایکان باستانی ) باشت هنوز آوای جرس کاروان داریوش هخامنشی را بر سینه بی راه خود نقش می زند و پژواک آن را برای دودمان خود به میراث گذاشته است . « اشکفت شاه » بر صحیفة باستانی خود ، نگار کی قبادها و کی خسروان را حک کرده و تاریخ و حماسه مردمانی کهن و دیرین را در دل قرنهای متمادی اسطوره کرده است . رباط خان حماد ، ایستگاه جاده قرون وسطایی، برگی زرین بر پیشانی کاروانسراهای اقلیمی باستانی است تا مسافران جاده ابریشمی تاریخ را غبار و ملال خستگی از تن و چهره بزداید.(برگرفته از سایت علیرضا حبیبی مدرس  دانشگاه و کارشناس ارشد زبان و ادبیات فارسی).
باوی‌، ایلى‌ از ایلات‌ لُر استان‌ کهگیلویه‌ و بویراحمد، و پیرو مذهب‌ تشیع می باشد‌. نام‌گذاری‌ و ریشه‌شناسى‌ نام‌ این‌ ایل‌ به‌ صورت‌ بابوی‌ و بابویى‌ نیز آمده‌ است‌[1] ؛ اما مردم‌ این ایل‌ خود را باوی‌ مى‌نامند که‌ ظاهراً برگرفته‌ از نام‌ باویه‌ (ه م‌) یا باوی‌ یکى‌ از قبایل‌ عرب‌ خوزستان‌ باید باشد. اشتراک‌ نام‌ بین‌ باویهای‌ کهگیلویه‌ و باویهای‌ خوزستان‌ سبب‌ شده‌ است‌ که‌ به‌ نادرست‌ این‌ ایل‌ را «عرب‌» به‌ شمار آورند.[2] در نوشته‌های‌ پیش‌ از دورة صفوی‌ از ایلى‌ به‌ نام‌ باوی‌، بابویى‌ و یا بابوی‌ در منطقة کهگیلویه‌ و یا مناطق‌ لُرنشین‌ نام‌ برده‌ نشده‌ است‌؛ تنها در یک‌ سند ملکى‌ متعلق‌ به‌ یکى‌ از خوانین‌ دشمن‌ زیاری‌ کهگیلویه‌ که‌ در 1038ق‌ نوشته‌ شده‌، از شخصى‌ به‌ نام‌ ملک‌ حسین‌ ولد شاهقلى‌ بابویى‌ دولتیاری‌ نام‌ برده‌ شده‌ است‌. هم‌ اکنون‌ «دولتیاری‌» یا «دولیاری‌» یکى‌ از شاخه‌های‌ اصلى‌ ایل‌ باوی‌ به‌ شمار مى‌رود. "میرک‌حسینى"‌ نیز در کتاب‌ ریاض‌الفردوس‌ (تألیف‌: 1083ق‌) که‌ حدود نیم‌ قرن‌ بعد از آن‌ سند نوشته‌ شده‌، و حاوی‌ مطالب‌ فراوانى‌ دربارة کهگیلویه‌ و ایلات‌ آن‌ است‌، به‌ باوی‌، بابویى‌ و یا بابوی‌ اشاره‌ای‌ ندارد. نخستین‌ بار کریم‌ خان‌ در 1173ق‌ از ایل‌ باوی‌ با نام‌ بابوی‌ و انتصاب‌ کلانتر آن‌ به‌ بیگلر بیگى‌ کهگیلویه‌ یاد کرده‌، اما به‌ پیوستگى‌ قومى‌ باویها اشاره‌ای‌ نکرده‌ است‌. همچنین‌ اولین‌ بار حسینی‌ فسایى‌ (2/1479) ایل‌ باوی‌ را به‌ نادرست‌ شعبه‌ای‌ از اعراب‌ باوی‌ خوزستان‌ دانسته‌ است‌. دوبُد که‌ در 1257ق‌/1841م‌ به‌ کهگیلویه‌ سفر کرده‌، گفتة کلانتر ایل‌ باوی‌ را مبنى‌ بر اینکه‌ «اسلاف‌ خانواده‌اش‌» از منطقة کعب‌ به‌ کهگیلویه‌ آمده‌اند، نقل‌ کرده‌ است‌، اما این‌ گفته‌ تنها مربوط به‌ خانوادة کلانتر است‌ و نه‌ گروههای‌ دیگر ایل‌. همچنین‌ وی‌ به‌ اینکه‌ اجداد کلانتر از اعراب‌ باوی‌ بوده‌اند، اشاره‌ای‌ ندارد.
انتساب‌ ایل‌ باوی‌ کهگیلویه‌ به‌ اعراب‌ باوی‌ خوزستان‌ به‌ سادگى‌ پذیرفتنى‌ نیست‌، زیرا اولاً ایل‌ باوی‌ از تیره‌ها و طوایف‌ متعددی‌ تشکیل‌ شده‌ است‌ که‌ منشأ واحدی‌ ندارند و هر گروه‌ شجره‌نامة جداگانه‌ای‌ دارد؛ ثانیاً ساکنان‌ پشتکوه‌ که‌ بیشتر طوایف‌ و تیره‌های‌ باوی‌ را تشکیل‌ مى‌دهند، از بومیان‌ قدیمى‌ و لر زبان‌ به‌ شمار مى‌روند و تنها بعضى‌ از گروههای‌ زیرکوه‌ مهاجر شناخته‌ شده‌اند؛ ثالثاً فرزند ارشد کلانتر سابق‌ ایل‌، به‌ نقل‌ از پدر و نیاکانش‌ مى‌گوید که‌ اجداد او ابتدا از کهگیلویه‌ به‌ خوزستان‌ مهاجرت‌ کرده‌اند و سپس‌ مجدداً به‌ موطن‌ اصلى‌ خود بازگشته‌اند (تحقیقات‌ میدانى‌). این‌ گفته‌ را نوشتة «محمد میرک‌ حسینى»مبنى‌ بر اینکه‌ در 1038ق‌ حدود هزار خانوار از مردم‌ کهگیلویه‌ و اعراب‌ در خلف‌ آباد خوزستان‌ مسکن‌ داشته‌اند، اهمیت‌ مى‌بخشد.[3]
ناحیه باشت و بابویی از دسته لربزرگ یا خاوری هستند. تبار آنها از نژاد آریایی هایی است که از سرزمین سیبری به حاشیه رشته کوه های زاگرس مهاجرت کردند. لرها یکی از بزرگترین اقوام ایرانی هستند که بیش از هزار سال پیش در مسیر هجرت از آسیایی میانه به ایرانویچ ( ایران ) نقش مهمی را در تاریخ (نبرد در مقابل اسکندرمقدونی ، تیمورلنگ ، مغول ، عثمانی ها و دیگر دشمنان این سرزمین )ایفا کردند.
امروزه هر جائیکه قوم لر زندگی می کند از سرزمینهای باستانی  است. برخی از پژوهشگران غربی در اواخر قرن نوزدهم به جمع آوری اطلاعات انسان شناسی یعنی فیزیک جسمانی و اندازه های بدنی ایرانیان و دیگر اقوام پرداختند .از جمله این پژوهشگران ، دانیلو (N. Danilov  ) روسی است که پس از پنج سال تحقیق و مطالعه می نویسد : « لرها در شمار خالص ترین قبایل ایرانی می باشند .»1
1-4ویژگیهای جغرافیایی - طبیعی
باشت یکی از شهرستان های استان کهگیلویه و بویراحمد است که در نیمه اول سال 1370 با 5665 نفرجمعیت به عنوان منطقه شهری زیر نظر فرمانداری شهرستان گچساران اداره می شده است. سرزمین باشت وبابویی با مساحتی بالغ‌ بر 1055 کیلومتر ‌مربع بخش کوچکی از جنوب شرقی استان را به خود اختصاص داده است. اراضى‌ 3 ایل‌ چَرام‌ در شمال‌، بویر احمد گرمسیری‌ در شمال‌ غربى‌ و غرب‌، رستم‌ مَمَسَنى‌ در شمال‌ شرق‌ و شرق‌، و سرانجام‌ رودخانة زهره‌ در جنوب‌ منطقة باویها را احاطه‌ کرده‌ است‌. سرزمین‌ باویها را کوه‌ خامى‌ به‌ دو منطقة پشتکوه‌ و زیرکوه‌ تقسیم‌ مى‌کند که‌ پشتکوه‌ شامل‌ باشت‌ و کوهمره‌ و زیرکوه‌ شامل‌ پشت‌ بند و زیربند است‌.
این شهرستان از نظر موقعیت آب و هوایی به سه منطقه سردسیری ، معتدل و گرمسیری تقسیم می شود که پشتکوه‌ از مناطق‌ سردسیر و معتدل‌ و زیر کوه‌ از مناطق‌ گرمسیری‌ منطقه به حساب می ایند.[4] به لحاظ جغرافیایی نیز شهرستان باشت در 30 درجه و 21 دقیقه عرض جغرافیایی و 50 درجه و 9 دقیقه طول جغرافیایی و 792 متر ارتفاع از سطح دریا قرار دارد. مجموع این شرایط و ویژگیهای طبیعی- جغرافیایی منطقه مذکور را از نظر میزان بارش و نزولات اسمانی به یکی از مستعدترین نقاط استان و حتی کشور بدل ساخته است که در حال حاضر نیزاز قطب های مهم گردشگری و کشاورزی استان محسوب می شود.
1-5 تقسیمات‌ و پراکندگى‌ ایل باوی
 در گزارشهای‌ دوبد (1257ق‌)، فتاح‌ خان‌ گرمرودی‌ (1261ق‌) و میرزا حسن‌ فسایى‌ (1313ق‌) به‌ تقسیمات‌ ایل باوی اشاره‌ ای نشده‌ است‌ و طبقه بندی بندی براساس‌ تحقیقاتى‌ که‌ در طول‌ نیم‌ قرن‌ گذشته‌ صورت‌ گرفته‌ مشخص‌ شده است‌. بنابر تقسیمات‌ سنتى‌، ایل‌ باوی‌ از 6 تیرة بزرگ‌: شیخ‌ جلیل‌، گشین‌، دولیاری‌، عالیشى‌، سادات و مستقل و 15 تیرة کوچک‌ تشکیل‌ شده‌ است‌. تیره‌های‌ بزرگ‌ هر یک‌ دارای‌ چند طایفه‌، و تیره‌های‌ کوچک‌ فاقد طایفه‌ هستند. تیرة شیخ‌ جلیل‌ در کوهمرة پشتکوه‌، دولیاری‌ در کوهمره‌ و باشت‌ پشتکوه‌ و شماری‌ هم‌ در زیرکوه‌، عالیشاهى‌ در زیرکوه‌، و گشین‌ در باشت‌ و کوهمره‌ زندگى‌ مى‌کنند. تیره‌های‌ کوچک‌ در دو منطقة پشتکوه‌ و زیر کوه‌ پراکنده‌اند. تیره ها و طوایف مستقل ایل بابوئی به شرح زیر است :
1 تیره عالیشاهی : این تیره ازشش طایفه زیر تشکیل میشود : یوسفی ، عبدالملکی ، قاید گیوی ، بساقی ، نارک ، گناوه .
2 تیره شیخ جلیل : شامل طایفه های : شاه بهرام ، گورو(شادگان) ، کوهسرک ، لار ، تل چگاه
3 تیره گشین : طایفه های این تیره عبارتند از : شیاس ، بامیشیخی ، سرتنگی ، ظفری ، کاحسنعلی .
4 تیره دولیاری : این تیره دارای طایفه های : پیچ آبی ، چاله کونی، ملای تمی ،اولاد میرزا ، اولاد هادی  می باشد.
5 تیره سادات : این تیره از ۹ طایفه به شرح زیر تشکیل میشود : سادات سیدفخرالدین احمد ، سادات سید شمس الدین ، سادات بحرینی ، سادات میر زینعلی ، سادات سلطان محمود شاه ، سادات شاه زین العابدین ، سادات سید محمد ، سادات شاهزاده محمد ، سادات شاه نظر مومن .
6 طوایف مستقل : طوایف مستقل ایل بابوئی عبارتند از: نارگ موسایی ، نیمدور ، فتح ، گوهرگانی .(برگرفته از سایت علیرضا حبیبی مدرس  دانشگاه و کارشناس ارشد زبان و ادبیات فارسی).
1-6 جمعیت شهرستان
شهرستان نوپای باشت در سال 1389 به سایر شهرستان های استان اضافه و تا قبل از این تاریخ به عنوان یکی از بخش های شهرستان گچساران محسوب می شد. به همین دلیل در جدول شماره(2)، جمعیت شهرستان گچساران از سال 65 تا 83 به تفکیک شهر، بخش و دهستان آمده است. دربحث جمعیت سعی شده تا در قالب چند جدول جداگانه و به تفکیک، علاوه بر موضوع تعداد جمعیت وخانوار شهرستان برحسب آخرین تقسیمات کشوری سال1390، به بررسی تطبیقی تحولات وروند افزایش و کاهش جمعیت شهرستان در نیم قرن اخیر بپردازیم.
جمعیت ایل باوی در سال ۱۳۴۷ حدود ۳۰۹۹ نفر، در سال ۱۳۶۰، دوهزار چهارصد شصت خانوار( ۱۳۲۱۰ نفر )؛ و براساس سرشماری آبان 65 جمعیت بخش باشت 27662 نفر بوده که در سرشماری 10 سال بعد یعنی سال 75 به24329 نفر کاهش یافته است.  همچنین در سرشماری نفوس و مسکن سال 85،  بخش مذکور دارای تعداد 22437 نفرجمعیت و 4315 خانوار و بر اساس آخرین سرشماری انجام شده توسط مرکز آمار ایران در سال 1390، شهرستان باشت دارای 5022 خانوار و 20699 نفر جمعیت بوده است. از این تعداد 9266 نفر ساکن در مناطق شهری،11433 نفر در مناطق روستایی وبقیه غیر ساکن بوده اند. نسبت جنسی نشان می دهد که به ازای هر 100نفر زن 96 نفر مرد وجود داشته است. بر عکس مناطق روستایی شهرستان که 24 روستا کاملا خالی از سکنه و اغلب مهاجر فرست بوده اند؛ شهر باشت به عنوان مرکز شهرستان روند افزایش جمعیت بسیار جزئی و نامحسوسی داشته است؛ بطوریکه در طول بیش از 30 سال جمعیت این شهر از 4254در سال 1365 به 9266 نفر در سال 1390 رسیده است.
 
جدول شماره (2) : جمعیت شهرستان گچساران از سال 65 تا 83 به تفکیک شهر، بخش و دهستان
برآورد 83 سرشماری کارگاهی 81 سرشماری 75 سرشماری 65 بخش/دهستان/شهر
143735 137746 122062 103882 کل  
گچساران
96926 91879 78240 55361 شهری
46809 45867 43822 48521 روستایی
114457 110228 97733 76220 بخش مرکزی
12865 12488 11872 10540 دهستان امامزاده جعفر
6128 5957 5537 6001 بویر احمد گرمسیری
2971 3040 2590 2590 دهستان بی بی حکیمه
8393 8121 7402 5982 دهستان لیشتر
84100 80622 70423 51107 شهر دوگنبدان
29278 27518 24329 27662 بخش باشت
10798 10609 10551 11304 دهستان بابویی
5654 5657 5960 12104 دهستان کوهمره خامی
12826 11257 7818 4254 شهر باشت
 
جدول شماره(3 ) : جمعیت  وخانوار شهرستان باشت برحسب آخرین تقسیمات کشوری
 
شرح جمعیت مرد زن خانوار
کل شهرستان 20699 9976 10723 5022
نقاط شهری 9266 4548 4718 2261
نقاط روستایی 11433 5428 6005 2735
بخش مرکزی 5320 2415 2765 1238
دهستان سرابیز 2924 1328 1596 635
دهستان کوهمره خامی 2326 1087 1239 603
بخش بوستان 6059 2947 3112 1497
دهستان بابویی 4233 2099 2134 1073
دهستان تلخاب 1826 848 978 424
غیر ساکن 124 66 58 32
البته بایستی به این نکته توجه کنیم که اغلب این افزایش نامحسوس نیز در نتیجه مهاجرت مردم روستاهای اطراف به شهر باشت می باشد. فهم این مطلب در تفسیر چرایی و چگونگی تحولات جمعیتی شهرستان بسیار حائز اهمیت است.
همانگونه که در جدول شماره (2) و مقایسه آن با جدول شماره 3 نیز به روشنی اشاره شده است، اگرچه جمعیت شهر باشت از 4254در سال 1365 به 9266 نفر در سال 1390 رسیده است ولی جمعیت کل شهرستان باشت در سرشماری سال1365 که در آن موقع به عنوان بخش به حساب آمده، 27662 نفر بوده ولی در سرشماری سال 1390 به20699  نفر کاهش یافته است. یعنی 25 سال بعد جمعیت شهرستان باشت حدود 7 هزار نفر کاهش یافته است.
جدول شماره (4 ) : بررسی تطبیقی جمعیت شهرستان باشت در سالهای 85 و 90
سرشماری
شهر- روستا
سرشماری 85 سرشماری 90
جمعیت خانوار مرد زن جمعیت خانوار مرد زن
ساکن در نقاط شهری 8349 1565 4197 4152 9266 2261 4548 4718
ساکن در نقاط روستایی 14088 2750 6727 7361 11309 2735 5428 6005
کل شهرستان 22437 4315 10924 11513 20699 5022 9976 10723
نام بخش دهستان فاصله تا مرکز شهرستان جمعیت خانوار تعداد روستا
کل
 
کمتر
از 20
خانوار
بالا تر
 از 20
خانوار
خالی از سکنه
بوستان بابویی 5 کیلومتر 4233 1073 37 10 22 5
تلخاب 20 کیلومتر 1826 424 12 7 3 2
مرکزی سرابیز 2 کیلومتر 2924 635 22 9 9 4
کوهمره 10 کیلومتر 2326 603 44 23 8 13
جدول شماره (5 ) : اطلاعات تفصیلی بخش ها و دهستان های شهرستان باشت
 
جدول شماره 5 اطلاعات تفصیلی بخش ها و دهستان های شهرستان باشت را نشان می دهد که از طریق آن می توان به تفکیک بخش ها و دهستان ها، تعداد روستاهای پایین و بالای 20 خانوار همچنین روستاهای خالی از سکنه را به صورت تطبیقی بررسی نمود.
 
 
1-7 نظام‌ اجتماعى‌ - سیاسى
 ایل‌ باوی‌ همانند دیگر ایلات‌ ایران‌ از گروههای‌ متعدد و پدر تبار تشکیل‌ شده‌ است‌. در رده‌بندی‌ واحدهای‌ اجتماعى‌ - سیاسى‌ این‌ ایل‌، تیره‌ مقدم‌ بر طایفه‌ است‌. رده‌ بندی‌ ایل‌ از کوچک‌ترین‌ تا بزرگ‌ترین‌ رده‌ به‌ این‌ شرح‌ بوده‌ است‌: حونه‌ (خانواده‌ یا خانوار)،اولاد ، طایفه‌ ، تیره‌ ، ایل. در گذشته‌، خانواده‌ در ایل‌ به‌ عنوان‌ یک‌ واحد تولید و مصرف‌ عمل‌ مى‌کرد و اکنون‌ هم‌ دربارة بسیاری‌ از خانواده‌ها صادق‌ است‌. خانوادة ساده‌ (هسته‌ای‌) رایج‌ ترین‌ نوع‌ خانواده‌ است‌ و پس‌ از آن‌ خانوادة گسترده‌ قرار دارد. سرپرستى‌ خانواده‌ معمولاً با مرد است‌. هر خانواده‌ عضوی‌ از واحدهای‌ پدر تبارِ اولاد، طایفه‌ و تیره‌ است‌. هر یک‌ از طایفه‌ها و تیره‌های‌ ایل‌ از تبار جداگانه‌اند و ارتباط نَسبى‌ با هم‌ ندارند. هر یک‌ از واحدهای‌ پدر تبار ایل‌ دارای‌ نام‌، سرزمین‌ و رهبر خاص‌ خود بود که‌ با عنوان‌ ریش‌ سفید و کدخدا شناخته‌ مى‌شدند. عامل‌ پیوند دهندة این‌ واحدها کلانتر و نظام‌ رهبری‌ بود که‌ آنها را به‌ صورت‌ یک‌ واحد منسجم‌ به‌ نام‌ ایل‌ درآورده‌ بود. منصب‌ کلانتری‌ ارثى‌ بود و کلانتر که‌ قدرت‌ خاصى‌ داشت‌، بالاترین‌ مرجع‌ تصمیم‌گیری‌ در امور به‌ شمار مى‌آمد. قدرت‌ کلانتر ناشى‌ از مالکیت‌ مراتع‌ و اراضى‌ کشاورزی‌، شمار تفنگچیان‌ و کارگزاران‌ و پیوندهای‌ سیاسى‌ با سران‌ دیگر ایلات‌ از طریق‌ ازدواج‌ بود. کلانتر، از یک‌ سو به‌ حل‌ و فصل‌ امور داخلى‌ ایل‌ مى‌پرداخت‌ و از دیگر سو، به‌ عنوان‌ نمایندة ایل‌ با دولت‌ و گروههای‌ خارج‌ از ایل‌ ارتباط داشت‌. آخرین‌ کلانتر این‌ ایل‌ ملک‌ منصور خان‌ باشتى‌ بود که‌ اجداد او حدود 10 نسل‌ این‌ منصب‌ را عهده‌دار بودند. پس‌ از انحلال‌ نظام‌ خانى‌ - کلانتری‌ و اجرای‌ اصلاحات‌ ارضى‌، ساختار سیاسى‌ ایل‌ باوی‌ چون‌ دیگر ایلات‌ از هم‌ پاشیده‌ و اکنون‌ هر یک‌ از واحدها به‌ طور مستقل‌ راه‌ خود را ادامه‌ مى‌دهند. با انقلاب‌ اسلامى‌ و اعدام‌ آخرین‌ کلانتر ایل‌، مناسبات سیاسی- اجتماعی بکلی دگرگون و دهیاران و شوراهای‌ اسلامى‌ و سایر نهادهای انقلابی و مردمی به‌ جای‌ کدخدایان‌ و ریش‌ سفیدان‌ تشکیل‌ گردیدند.


 
 
 
 
 
 
 
فصل دوم: فرهنگی- اجتماعی
 
 
 
 
 
 
2-1 مقدمه
فرهنگ مجموعه بهم پیوسته‌ای از شیوه‌های تفکر احساس و عمل است که کم و بیش مشخص است و توسط تعداد زیادی از افرادی فراگرفته می‌شود و بین آنها مشترک است و دو شیوه عینی و نمادین به کار گرفته می‌شود تا این اشخاص را به یک جمع خاص و متمایز مبدل سازد  . فرهنگ عبارت است مجموعه‌ای از عقاید، عادات، فرمها، و هنرهای متعلق به جمعی از انسانها در زمان و مکان مشخص، به عبارتی فرهنگ به معنای کلیت در هم تنیده‌ای است در رفتار سنتی که نژاد بشر آن را پرورانده است و نسل به نسل آموخته می‌شود.
بطور کلی مردمان این دیار یعنی شهرستان باشت درابعاد وحوزه های مختلف و در طول سالیان متمادی غنای فرهنگی خود را به منصه ظهور رسانده اند. در میانه سالهای 1309تا 1312 آن زمان که سواد،آموزشگاه ومدرسه ای در استان ما به صورت رسمی  وجود نداشت  مرحوم حیاتقلی اندرزی در مدرسه اسدی به تعلیم و آموزش شهروندان این منطقه همت گماشت وسالها بعد به رسم احترام و سپاس ازایشان، یکی از خیابان های اصلی شهر باشت به نام خیابان اندرزی نامگذاری شده است.
این روزها اما متاسفانه وضعیت فرهنگ و امکانات و زیرساخت های فرهنگی این شهرستان مستعد به هیچ وجه مناسب نیست؛ بطوریکه عملا تنها یک نمایندگی فرهنگ و ارشاد با دو نفر نیروی انسانی در این شهرستان مشغول به فعالیت هستند.
 
 
2-2 کانون های فرهنگی و هنری
 
جدول شماره (6 ): کانون های فرهنگی و هنری مساجد شهرستان باشت
کانون مسجد آدرس مدیر تلفن
انتظار نور فاطمه الزهراء روستای تنگ آب علیرضا محمدی 09366172997
امید امام صادق روستای چالموره مسلم صفری آزاد 09176616178
عاشورا صاحب الزمان روستای تل چگاه محمد لاهوتیان 09171403288
نیایش صاحب الزمان روستای چاه تلخ نزهت اکبری 09176603138
نیلوفران آبی صاحب الزمان روستای آبدهگاه صالح صمدیان 09173442396
علمدار عشق صاحب الزمان روستای سرآب بیز سید عنایت حسینی 09171232063
مرجعیت امام حسین روستای کته محمد کریم حسینی 09179870300
نورالزهراء صاحب الزمان روستای منصور آباد سید محمد عنایی 09176354394
جوانان صالح صاحب الزمان روستای برغون زینب عظیمی فرد 09176655282
نورالثقلین سیبد الشهداء روستای تل مویزی کوثر برنگ 09178443961
پیامبر خاتم ولی عصر روستای گوهرگان محمد بیعت 09171401203
موعود شهیدان روستای فتح علی علیزاده فتح 09176455978
التوحید ولی عصر روستای بوستان قربانعلی آرمیان 09177425210
معصومه امام حسین روستای بهره عنا جلال کرمی 09176603095
زلال وحی ابوالفضل محله اسلام آباد سید نبی علیزاده 09173421679
شمیم ظهور امام مهدی محله قدم آباد فرشاد گرامی 09179438169
خیر اندیش صاحب الزمان باشت تیمور احسان بخش 09177425227
رسول اله الرسول باشت هدایت قیصر زاده 09179427405
باب اله سید الشهداء باشت حبیب کرمی پور 09177440027
چشم انتظاران النبی باشت محمد گرامی 09179879607
انقلاب 14 معصوم باشت موسوی 09163158859
شهدای بدر امام سجاد باشت طاهری 09366751131
 
2-3 کتابخانه های عمومی و خصوصی
 
جدول شماره (7): کتابخانه های عمومی و خصوصی شهرستان باشت
 
ردیف نام تعداد اعضا تعدا نسخه کتاب سال تاسیس تعداد کارکنان  
درجه کتابخانه
1 بوستان 107 4990 1374 1 روستایی
2 امام علی 610 9998 1377 2 6
3 فاطمیه 465 9301 1362 2 6
4 ولیعصر 346 3610 1388 1 8
5 چاه تلخ 61 3426 1391 1 روستایی
 
2-4 آموزش و پرورش
 
جدول شماره (8):توزیع نیروی انسانی بر اساس نوع استخدام در سال 93 - 92
جنسیت
استخدام
 
مرد زن جمع
رسمی 272 193 465
پیمانی 45 21 66
جمع کل 317 214 531
جدول شماره (9):توزیع فراوانی کارکنان اداره آموزش و پرورش بر اساس مدرک
مدرک زیر دیپلم دیپلم فوق دیپلم لیسانس فوق لیسانس جمع کل
تعداد 6 59 138 308 20 531
 
جدول شماره (10):توزیع فراوانی وضعیت مدارس و دانش آموز در سال93-92
مقطع تعداد آموزشگاه تفکیک جنسیتی جمع کل دانش آموز
پسرانه دخترانه مختلط پسر دختر جمع
پیش دبستانی و آمادگی 6 0 2 4 74 126 200
ابتدایی 96 5 5 86 986 939 1925
متوسطه اول   ( هفتم ) 18 4 5 9 133 126 259
متوسطه دوم   ( سوم ) 17 4 4 9 136 103 239
متوسطه عمومی 8 3 5 0 219 375 594
متوسطه کاردانش 3 2 1 0 155 54 209
متوسطه حرفه ای 2 1 1 0 78 31 109
استثنایی 4 0 0 4 24 10 34
جمع کل 154 19 23 112 1805 1764 3569
 
در خصوص وضعیت نیروی انسانی ؛ این شهرستان در دهه های هفتاد و هشتاد دارای بیشترین آمار نیروی انسانی بوده است . از ابتدای دهه هشتاد به مانند آمار تعداد دانش آموزان تعداد نیروی انسانی نیز سیر نزولی به خود گرفت و هم اکنون این اداره دارای 531 نفر نیروی شاغل حقوق بگیر می باشد.
 
2-5 دانشگاه و موسسات آموزش عالی
 
جدول شماره (11):توزیع فراوانی دانشگاه ها و مراکز آموزش عالی شهرستان
 
ردیف نام دانشگاه و مرکز آموزش عالی سال تأسیس تعداد دانشکده تعداد رشته تعداد هیأت علمی
فوق لیسانس دکترا
1 پیام نور 1386 1 4 1 -
 
جدول شماره (12): آمار دانشجویی مراکز آموزش عالی شهرستان
نام دانشگاه تعداد دانشجو
تعداد کل دختر پسر بومی غیر بومی کاردانی کارشناسی
پیام نور 1150 700 450 1100 50 - 1150
 
 
 
جدول شماره (13):تشکل های دانشجویی مراکز آموزش عالی شهرستان
نام تشکل محل فعالیت نوع فعالیت تعداد اعضاء میزان فعالیت
بسیج دانشجویی دانشگاه پیام نور فرهنگی 500نفر فعال
کانون هلال احمر دانشگاه پیام نور فرهنگی ،ورزشی 300نفر فعال
انجمن علمی دانشگاه پیام نور علمی ، فرهنگی 450نفر فعال
 
2-6 نهادهای  مذهبی
جدول شماره (14):مساجد و حسینیه ها و هیأت های مذهبی شهرستان
 
تعداد مساجد تعداد حسینیه ،تکایا هیأتهای مذهبی اماکن متبرکه ثبت شده تعداد روحانیون مقیم تعدادخانه عالم
مرکز شهرستان بخشها جمع مرکز شهرستان بخشها جمع
شهری روستایی
7 7 56 63 1 - 1 53 39 13 4
 
از مجموع 115 روستای شهرستان باشت تعداد 91 روستا دارای سکنه هستند و بطورکلی در مجموع شهر و روستا، 63 مسجد در شهرستان وجود دارد که 56 مسجد در مناطق روستایی و 7 مسجد نیز در شهر باشت قرار دارند.به عبارتی می توان گفت که 35 روستای دارای سکنه یا فاقد مسجد و یادر مراحل ساخت و تکمیل آن قرار دارند.
 
جدول شماره (15): ائمه جمعه شهرستان باشت
تعداد شهداء آزادگان جانبازان ملاحظات (روستاهایی که بیشترین شهید داشته اند )
کمتر از 25% بیشتر از 25 %
90 - 104 54 تلخاب بیدک- ده بزرگ
جدول شماره (16):توزیع فراوانی شهدا وایثارگران شهرستان باشت
 
نام شهر نام امام جمعه سابقه امامت نام امام جمعه موقت
باشت حجة الاسلام  عبودی 3 سا ل حجة الاسلام بلادی
2-7 اماکن زیارتی
1-امامزاده سید محمد (ع): واقع در روستای سرابیز در حدود 5 کیلومتری شهر باشت
2- امامزاده محمود (ع): واقع در حدفاصل روستاهای برغون و منصورآباد در حدود 2 کیلومتری جنوب شهر باشت
3- امامزاده شاه زینعلی (ع): در دامنه کوه خامی و در محل تنگ سادات، درحدود 22 کیلومتری شمال غربی شهر باشت
4- امامزاده سید فخرالدین احمد (ع): نرسیده به روستای بهره عنا ودرحدود 25 کیلومتری شهر باشت
5- امامزاده سید زاداحمد (ع): نرسیده به روستای بهره عنا ودرحدود 25 کیلومتری باشت
 6- امامزاده سلطان محمود شاه (ع): روستای سرتنگ بیدک وحدود 25 کیلومتری باشت
7- امامزاده سید محمد دشت لار (ع): بعد از روستای تلچگاه و درک ودرحدود 50 کیلومتری شهر باشت
8- امامزاده سید شمس الدین (ع): واقع در روستای ده کند ودرحدود 6 کیلومتری باشت
9- امامزاده سید جلال الدین (ع) حاج قلندر: درحدود 27 کیلومتری جنوب غربی باشت
10- امامزاده سید سراج الدین (ع) (امام ضامن): درحدود 15 کیلومتری شهر باشت
 
11- امام زاده شهدا (ع) واقع در منطقه امیر شیخی ودرحدود 5 کیلومتری باشت
13- میر سبزوار (ع) واقع در منطقه نول روستای برمامیون خان احمد ودرحدود 30 کیلومتری شهر باشت
14- میر طاهر(ع) واقع در روستای بوسنگان آبدگاه ودر حدود20 کیلومتری باشت
15- امامزاده محمد (ع) واقع در روستای شاه بهرام در حدود 40 کیلومتری شهر باشت
16- امیرحسین انصاری (ع) (میرسین جلاء) واقع در منطقه پیچاب
17- میر یوسف (ع) واقع در منطقه پزین وچهاراه گشین درحدود 20 کیلومتری باشت
 
 
 
2-8 میراث فرهنگی و گردشگری
2-8-1 آثار و جاذبه های گردشگری تاریخی
1-پل تاریخی بریم(پرین): واقع در روستای چم بلبل حدود 8 کیلومتری شرق باشت
2- دگور دوپا: واقع در روستای ده کند ودرحدود 6 کیلومتری شهر باشت
3- مجموعه چهار صفه خان احمد: روستای زیردو خان احمد حدود 20کیلومتری باشت
4- سلسله قنات های شیخ حسن: در ضلع شمال شهر باشت و در دامنه کوه کوکگون                       
5- اثار تاریخی شاه بهرام:  در روستای شاه بهرام  ودرحدود 45 کیلومتری شهر باشت
 6- قلعه بانوگشه(گشسب) در 3 کیلومتری جنوب شهر باشت
7- اشکفت شاه پیچاب: در شمالی ترین نقطه شهرستان و در حوزه سردسیری پیچاب
2-8-2  جاذبه های گردشگری طبیعی
1-منطقه گردشگری شلالدان: در جاده باشت گچساران وحدود 6 کیلومتری شهرباشت
2-باغات مرکبات و مناظر اطراف رودخانه بریم(پرین): واقع در روستاهای چم بلبل(بریم)،امام ضامن،شوش و ده کند در حدود 8 کیلومتری شرق شهر باشت
3- منطقه گردشگری رود رونه: واقع در مسیر ارتباطی باشت به چرام ودرحدود 25 کیلومتری شهر باشت
4- روستای ده بزرگ: جنب روستای ده بزرگ درحدود 40 کیلومتری شهر باشت
5- ابشار گله جنی: در مسیر ارتباطی باشت به چرام ودرحدود 35 کیلومتری باشت                         
6- سد تنگ تیز:  در 1 کیلومتری شمال غربی شهر باشت
 7- کلگه امیر شیخی و کمپینگ اقامتی امامزاده سید محمد سراب بیز در 7 کیلومتری شمال غربی شهر باشت
8- منطقه تفریحی پشتکوه خان احمد: ودرحدود 25 کیلومتری شهر باشت
9- روستای مله برفی و امام ضامن: واقع در ورودی شهرستان و جنب روستای تاریخی بریم(چم بلبل) درحدود 15 کیلومتری شهر باشت
10- مناطق و دشت های اطراف روستاهای فتح و نیمدور، شادگان و شاه بهرام واقع در مسیر ارتباطی باشت به چرام ودرحدود 35 کیلومتری شهر باشت
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
فصل سوم: خدمات رفاهی
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
3-1 ورزش
جدول شماره (17):توزیع فراوانی اماکن ورزشی شهرستان باشت
ردیف نام مجموعه مالکیت تاسیس مساحت فضای ورزشی(متر مربع) آدرس وضعیت
روباز پوشیده
1 استا د یوم تختی اداره ورزش و جوانان 1356 10000 420 باشت فعال
2 شهید حبیبی اداره ورزش و جوانان 1388 600 400 باشت فعال
3 سا لن ورزشی بوستان اداره ورزش و جوانان 1387 300 - بوستان بزرگ فعال
4 زمین ورزشی بوستان اداره ورزش و جوانان 1386 10000 - بوستان بزرگ فعال
5 زمین ورزشی اداره ورزش و جوانان 1386 10000 - روستای سراببیز فعال
6 زمین ورزشی اداره ورزش و جوانان 1382 10000 - روستای چاه تلخ فعال
7 زمین ورزشی اداره ورزش و جوانان 1389 3700 - روستای آبکنارو فعال
8 زمین ورزشی اداره ورزش و جوانان 1388 6000 - روستای منصور آباد فعال
به دلایل مختلف و مهمتر از همه تازه تاسیس بودن و نوپا بودن، شهرستان باشت تقریبا در اغلب بخش ها شرایط نامساعدی دارد ، در حوزه امکانات ورزشی با تمام استانداردهای موجود در کشور حتی استان فاصله بسیار زیادی دارد؛ بطوریکه علی الرغم وجود پتانسیل ها واستعداد های فراوان در تمامی رشته های ورزشی دارای کمترین امکانات ممکن می باشد.
 
جدول شماره (18):توزیع فراوانی هیئت های ورزشی شهرستان باشت
ردیف نام هیئت تعداد اعضاء تعداد ورزشکار ردیف نام هیئت تعداد اعضاء تعداد    ورزشکار
1 فوتبال 6 1000 17 بدمینتون 3 25
2 والیبال 5 150 18 هاکی 3 30
3 هندبال 6 70 19 کشتی 5 90
4 دوو میدانی 3 30 20 شنا 3 30
5 کاراته 6 70 21 ووشو 3 30
6 روستایی عشایری 3 800 22 بوکس 4 20
7 پرورش اندام 3 50 23 بسکتبال 4 35
8 رزمی 3 70
9 کونگ فو 5 75
10 کوهنوردی 3 50
 
     3-2 بهداشت ودرمان
جدول شماره (19):وضعیت کلی بهداشت و درمان شهرستان باشت
 
مراکزبهداشتی ودرمانی تعداد خانه های بهداشت تعداد درمانگاه و کلینیکها تعداد داروخانه تعداد پزشک
دولتی خصوصی عادی شبانه روزی عمومی متخصص
4 24 1 - 1 1 7 7
 
3-3خدمات اجتماعی
جدول شماره (20):وضعیت کلی خدمات اجتماعی(بیمه و تامین اجتماعی)
تأمین اجتماعی مستمری بگیران خدمات درمانی بهزیستی کمیته امداد
خانوار نفر خانوار نفر خانوار نفر خانوار نفر خانوار نفر
2312 6586 147 354 2480 12498 171 727 1314 4340
نکته: تعداد دفترچه صادره ماهیانه بیمه شدگان تأمین اجتماعی در شهرستان باشت320 می باشد.
3-4 انتظامی ، قضایی
جدول شماره (21):وضعیت کلی نظامی ، انتظامی ، قضایی  شهرستان باشت
 
تعداد مراکز انتظامی دادگاهها
پاسگاه انتظامی کلانتری پاسگاه راهنمایی تعداد شعب حل اختلاف تعداد شعب ویژه
شهری روستایی
1 1 1 4 1 5
 
3-5 مخابرات
جدول شماره (22): توزیع فراوانی  ISP  و  کافی نت فعال شهرستان باشت
تعداد ISP تعداد کافی نت
شهری روستایی شهری روستایی
2 4 7 -
 
 
 
 
 
 
جدول شماره (23):وضعیت کلی مخابرات  شهرستان باشت
 
تعداد مراکز مخابراتی تعداد تلفن ضریب نفوذ تلفن دفاتر مخابراتی
شهری روستایی ثابت همراه ثابت همراه
1 6 2250 120000 14 درصد 63
درصد
3
 
3-6 آبفای شهری و روستایی
جدول شماره (24):وضعیت کلی آبفای روستایی شهرستان باشت
تعداد روستا های دارای آب لوله کشی طول خط انتقال طول شبکه توزیع تعداد مشترکین روستا های بالای 20 خانوار بدون آب لوله کشی
115 413 کیلومتر 176 کیلو متر 2850 -
 
جدول شماره (25):وضعیت کلی آبفای شهری شهرستان باشت
 
ردیف نام شهر درصد برخوردار طول شبکه تعداد انشعاب
1 باشت 100 50کیلومتر 3536
 
3-7 برق
جدول شماره (26):وضعیت کلی برق شهرستان باشت
 
تعداد مشترکین درصد برخورداری طول شبکه فشار ضعیف طول شبکه فشار متوسط
شهری روستایی شهری روستایی
3761 3678 100 100 140 کیلو متر 313 کیلو متر
 
3-8 گاز
جدول شماره (27):وضعیت کلی گازرسانی شهرستان باشت
درصد برخوردار تعداد مشترکین تعداد روستا ها تعداد شهر
شهری روستایی شهری روستایی گاز دار دارای قابلیت دارای گاز بدون گاز
100 40درصد 3135 1356 25 15 1 -
 
3-9 حمل و نقل
جدول شماره (28):وضعیت کلی حمل و نقل شهرستان باشت
 
عنوان تعداد اتوبوس تعداد مینی بوس تاکسی عمومی تعداد تاکسی تلفنی
درون شهری - - 7 7
برون شهری - 3 110 -
 
 
جدول شماره (29):وضعیت کلی جاده و راههای دسترسی شهرستان باشت
 
راه اصلی راه فرعی جمع راههای فرعی انواع راههای روستایی
درجه یک درجه دو جمع آسفالته خاکی جمع
1 1 2 30 62 92 255 50 300
 
      3- 10 شوراهای اسلامی
 
جدول شماره (30): آمار کلی اعضای شورای اسلامی شهرستان باشت
شهری بخش روستایی
زن مرد جمع زن مرد جمع زن مرد جمع
- 5 5 1 9 10 4 97 101
 
 
 
 
 
جدول شماره (30)، آمار کلی اعضای شورای اسلامی شهر و روستا در شهرستان باشت را نشان می دهد. مردم شهرستان باشت و کل استان کهگیلویه و بویراحمد از نظرمشارکت سیاسی و شور و شعور سیاسی و یکی از مهمترین نمادهای آن یعنی حضور حماسی در انتخابات در تمام سالهای بعد پیروزی انقلاب اسلامی،افتخارات زیادی را آفریدند که در تاریخ ماندگار خواهد شد.
بطور کلی از 122 روستای شهرستان باشت 41 روستا شرایط داشتن شورا را داشته اند که از این تعداددر  34 روستا انتخابات شورای روستایی برگزار و دارای شورا هستند.
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
فصل چهارم: اقتصاد
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
4-1 مقدمه
شیوة معیشت‌ سنتى ساکنان شهرستان باشت،‌ از گذشته های دور تاکنون مبتنى‌ بر کشاورزی‌، دامداری‌ و باغداری‌ بوده است. ساکنان‌ کوهمره‌ (پشتکوه‌) از راه‌ باغداری‌، کشاورزی‌ و دامداری‌، و ساکنان‌ باشت‌ (پشتکوه‌) از راه‌ دامداری‌ و کشاورزی‌ امرار معاش‌ مى‌کردند اما ساکنان‌ زیرکوه‌ بیشتر دامدار بودند. در قرن اخیر و پس از اکتشاف‌ نفت‌ در منطقه گچساران و باشت و گسترش‌ تأسیسات‌ نفتى به ویژه‌ در دوگنبدان،‌ جمعیت قابل توجهی ازایل باوی وجمعیت روبه گسترش شهرستان‌ به گچساران مهاجرت و دربخش های مختلف شرکت‌ نفت‌ مشغول به‌ کار شدند. از 1335‌و با گسترش تاسیسات نفتی، به‌ تدریج ‌بخشی از جمعیت‌ این شهرستان که تا آن سالها عمدتا روستایی، کشاورز ودامدار بودند شهرنشین شدند که این روند به صورت لجام گسیخته و در ابعاد بسیار وسیعتر هنوز هم وجود دارد. درجال حاضر؛ اگرچه به نسبت گذشته تنوع بیشتری در زمینه وضعیت فعالیت و حوزه اقتصادی زندگی مردم ایجاد شده و مشاغل گوناگون خدماتی، فنی و مهندسی، اداری و... به مانند سایر مناطق استان و حتی کشور در سطح شهرستان وجود دارد اما هنوز هم کشاورزی شغل عمده و اصلی جمعیت بیش از 20 هزار نفری مردم باشت محسوب می گردد. البته تفاوت عمده و اساسی در این زمینه نسبت به گذشته، استفاده بسیار مفید و مناسب از تکنولوژی های مدرن به ویژه در زمینه آبیاری تحت فشار می باشد.
از سویی دیگر، دامداری به ویژه در مناطق روستایی کوهستانی و دورافتاده تر بسیارکمتر مورد توجه و اقبال عمومی قرار می گیرد و بسیاری از روستاهایی که تا سالیان نه چندان دور نحوه معیشت ساکنین آنها کاملا مبتنی بر دامداری بوده؛ امروزه یا خالی از سکنه شده اند و یا در خوشبینانه ترین حالت جمعیت آنها به 50 نفر هم نمی رسد.
 
 
 
4-2 صنعت و معدن   
جدول شماره (31):توزیع فراوانی واحدهای صنعتی فعال در شهرستان
 
ردیف نام واحد تعداد وضعیت فعالیت
1 کارخانه لبنیاتی 1 فعا ل
2 تولیدی شن و ماسه 3 فعا ل
3 تولیدی تیرچه و بلوک 13 فعا ل
 
اگرچه شهرستان باشت به دلیل داشتن منابع آبی فراوان، دشت ها و خاک حاصلخیز و... در زمینه کشاورزی ، دامداری و منابع طبیعی قابلیت های فراوانی دارد و شاید بتوان ادعا کرد که کشاورزی نسبت به بخش صنعت و معدن و سایر بخش ها مزیت نسبی دارد اما باهمه این وجود منطقه مورد نظر در زمینه صنعت و معدن بسیار فقیربوده و با نداشتن هیچگونه صنعت، معدن و کارخانه ای واقعا مظلوم واقع شده است؛ بطوریکه جز چند تولیدی تیرچه و بلوک نیمه فعال و چند کارخانه سنگ شکن عملا هیچگونه کارخانه یا صنعتی در این شهرستان به چشم نمی خورد.
لازم به ذکر است که دو کارخانه سنگ شکن فعال شهرستان(شهرداری و رزمان) نیز در مجاورت روستای توریستی- تفریحی چم بلبل و رودخانه بریم قرار گرفته اند که نه تنها به حریم رودخانه تجاوز کرده و مشکلات غیر قابل جبرانی را ایجاد کرده اند بلکه برای سلامتی مردم و ساکنین روستاهای اطراف، مسافرین و گردشگران، باغات مرکبات، احشام، آبزیان و کل موجودات زنده منطقه خطرات بسیار جدی ایجاد نموده اند. به عبارتی ساده؛ در نتیجه عدم برنامه ریزی و کار کارشناسی صحیح و عدم وجود سیستم نظارتی دقیق و کارآمد، تنها  دارایی و سرمایه شهرستان در بخش صنعت و معدن یعنی کارخانه سنگ شکن خود به نابود کننده اقتصاد، محیط زیست، کشاورزی و باغداری شهرستان بدل شده است.
4- 3 کشاورزی(زراعت، دامداری، باغداری)
 
موقعیت آب و هوایی کم نظیر ، وجود منابع غنی آب زیرزمینی ، وجود دو رودخانه پر آب زهره و شاه بهرام دقیقا در دو سمت ورودی و خروجی شهرستان ، جنگلهای بلوط و دشتهای وسیع و حاصلخیز و کوهستانهای زیبا و سر به فلک کشیده، باشت را به یکی از مناطق مستعد ، زیبا و منحصر به فرد در جنوب کشور تبدیل کرده است.
تقریبا بیشتر محصولات کشاورزی مهم (گندم،جو، برنج، ذرت،حبوبات،مرکبات،صیفی جات و ...)در این منطقه کشت می شوند. بازدهی محصولات کشاورزی میانگین قابل قبولی دارد بطوریکه در برخی نقاط شهرستان، عملکرد محصولات زراعی در مقایسه با میانگین کشوری نیز وضعیت مناسب تری دارد. در تایید مطالب بالا اینکه بانک کشاورزی شعبه باشت در سال1385از نظرمیزان سپرده گذاری و تسهیلات و خدمات ارائه شده به نسبت جمعیت تحت پوشش در کشور مقام اول را کسب کرده است(مصاحبه با رئیس جهاد کشاورزی وبانک کشاورزی شهرستان باشت 1393). به هر حال شهرستان باشت در دو بخش کشاورزی و گردشگری(شیلات و دامپروری ،داروهای گیاهی ومنابع آب) ظرفیت بسیار مناسبی نسبت به بخش صنعت و معدن دارد. بنابراین می توان گفت که به دلایل متعدد بایستی در برنامه ریزی و تخصیص اعتبارات این بخش در اولویت قرار گیرد.
 
 
 
جدول شماره (32): میزان تولید محصولات کشاورزی و دامی سال92((هزار تن))
نام محصول
 
میزان تولید
(هزار تن)
نام محصول میزان تولید (هزار تن)
گوشت مرغ 45700 شلتوک 3/3
گوشت قرمز 810/0 سیب 020/0
تخم مرغ 108/0 مرکبا ت 80/6
ماهی
 
15/0 گردو 500/0
عسل
 
058/0 سایرمحصولات زراعی 5/4
شیر 58/3 سایر محصولات باغی 10
گندم آبی 5/10 گندم دیم 10
جو 3/2 سیب زمینی 08/
چغندر قند 67/0 ذرت 7/4
زیتون 06/ دانه های روغنی 47/0
انگور 45/0 سایر -
 
کشاورزی مهمترین بخش اقتصادی باشت است؛ زیرا شهرستان تولید کننده انواع محصولات کشاورزی و دامی و باغی می باشد. تنوع آب و هوایی، خاک حاصلخیز ،دشت ها و مراتع فراوان، رودخانه و چشمه سارهای متعدد موجب گردیده تا منطقه باشت صادر کننده اغلب محصولات مختلف به سایر نقاط استان و حتی کشور باشد.
 
جدول شماره (33): مساحت اراضی ، تعداد و نوع بهره برداری، کارشناسان فعال کشاورزی
واحد بهره برداری تعداد بهره بردار سطح اراضی( بر حسب هکتار)
دامی
 
زراعی باغی کل زن مرد تحت فشار آیش دیم آبی
میزان تولید هکتار میزان تولید هکتار
2300 2800 340 4805 180 4625 1890 7836 350 18000 4857 4200
                     
اراضی قابل کشت
به هکتار
میزان سطح زیر کشت سال جاری
به هکتار
زراعی آبی زراعی دیم
 
جمع محصولات زراعی محصولات باغی جمع
4200 18000
 
22200 22000 3500 25500
جدول شماره (34): مساحت اراضی و سطح زیر کشت شهرستان باشت (هزار هکتار )
 
در 3 جدول فوق اطلاعات دقیق در زمینه میزان تولید محصولات کشاورزی و دامی، مساحت اراضی و سطح زیر کشت و تعداد و نوع بهره برداری، کارشناسان فعال کشاورزی شهرستان در سال 1392 امده است. باتوجه به اینکه تا همین سال اخیر جهاد کشاورزی باشت به صورت کاملا مستقل نبوده وبه خصوص در برخی از واحدها مانند امور اراضی زیر نظر گچساران اداره و یا حداقل به آن وابسته بوده؛ بنابراین یافتن اطلاعات دقیق بسیار مشکل و حتی غیر ممکن به نظر می آمد. به دلیل اهیمت بسیار حیاتی بخش کشاورزی و اینکه شهرستان باشت قطب کشاورزی استان محسوب می شود در نهایت با تلاش های بی وقفه و همکاری کارشناسان و مدیریت جهاد کشاورزی آمار و اطلاعات این بخش گردآوری شد.
مساله و مشکل اصلی کشاورزی شهرستان این است که شاخص بودجه براساس پتانسیل های موجود تنظیم نشده ومستقل نبودن و بخشی از مدیریت جهاد کشاورزی گچساران به حساب آمدن و در نتیجه آمار و اطلاعات غلط و غیر واقعی موجود در مراکز و نهادهای تصمیم گیر و تصمیم ساز باعث شده تا به شهرستان باشت به عنوان یک مرکز خدمات نگریسته شود و از این رهگذر مشکلات فراوانی برای کل شهرستان و به خصوص کشاورزان ایجاد شده است.
                   جدول شماره (36): وضعیت  کلی دام و طیور شهرستان باشت
تعداد واحد های صنعتی
صنعتی نیمه صنعتی گاو داری
 
مرغداری زنبورداری پرورش کبک جمع
6 9 10 7 90 1 123
 
جدول شماره (37): تعداد واحدای دامداری و انواع دام در شهرستان باشت
انواع دام واحدهای دامداری
طیور گاو اصیل گاو دو رگه گاو بومی گوسفند و بز جمع                   کل صنعتی سنتی
36000 260 485 5850 125000 2324 24 2300
 
مو و کرک بز(بر حسب کیلوگرم) پشم گوسفند(بر حسب کیلوگرم)
مقدار تولید تعداد دام تعداد بهره برداری مقدار تولید تعداد دام تعداد بهره برداری
2363 4862 185 4860 6064 260
جدول شماره (38): میزان تولیدبرخی از انواع محصولات دامی درشهرستان باشت
 
شرایط آب وهوایی مناسب و بارش های کافی باعث ایجاد مراتع و منابع طبیعی فراوانی در دهستان شده است.این وضعیت موجب گردیده تا از دیرباز دامداری به شکل سنتی به یکی از فعالیت های اصلی مردم در این منطقه بدل شود. دربیشتر روستا های دهستان نگهداری از دام به شکل سنتی، فعالیتی عادی در زندگی روزمره مردم است.
4-4 منابع آبی
جدول شماره (39): وضعیت کلی منابع آبی شهرستان باشت
 
منابع آبی رودخانه دائمی چشمه قنات ایستگاه پمپاژ چاه کانال آبیاری
تعداد 2 رشته 79 رشته 26 دهنه 8 عدد 500حلقه 5/68 کیلومتر
 
 
         جدول شماره (40): توزیع فراوانی تعداد چاه ها و و کانال های آبیاری
 
منابع آبی حلقه چاه کانال آبیاری(کیلومتر)
عمیق نیمه عمیق دیزلی برقی کل سنتی جدید کل
تعداد 355 145 228 269 500 26 5/42 5/68
 
باتوجه به خشکسالی های اخیر و کمبود شدید منابع آبی از سویی و اینکه شهرستان باشت یکی از قطب های مهم کشاورزی استان محسوب می شود بحث تامین آب و منابع آبی از اهمیت بسیار زیادی برخوردار است. دو رودخانه مهم و پرآب بریم و شاه بهرام در ورودی و خروجی شهرستان جریان اما متاسفانه کمترین استفاده ممکن از این دو رودخانه در شهرستان شده و سدهای احداث شده بر روی هر دو در سایر مناطق و حتی خارج از استان به اشکال مختلف مورد استفاده قرار می گیرند و این درحالیست که 18 هزار هکتار از 22200 هکتار از سطح زیر کشت و اراضی شهرستان دیم هستند و به شدت با مشکل کم آبی دست و پنجه نرم می کنند. هم در بخش مرکزی و هم در بخش بوستان اراضی حاصلخیز و دشت های وسیع و تشنه فراوانی وجود دارند که چشم انتظار قطره های زندگی هستند.
 
 
4-5 منابع طبیعی
 
مناطق کوهستانی شهرستان پوشیده از درختان پهن برگ مانند بلوط ودرختانی از قبیل سرو وحشی،زالزالک وبادام وحشی می باشد.در حاشیه رودخانه ونهر وقناتها نیز درختان گز، خرزهره و انواع درختان بید و... می رویند. همچنین به دلیل قرار گرفتن در منطقه گرم وخشک محل رویش درختان کلخونگ،سدر،بادام تلخ،بن،زبان گنجشک و...می باشد.مراتعی که علاوه بر تولید علوفه مورد نیاز دام روستاییان و عشایر،خاصیت دارویی،صنعتی و خوراکی دارند در بیشتر نقاط شهرستان به چشم می خورند.
 
مراتع جنگل بیشه زار گیاهان تعداد طرح در دست کاشت تعداد
13070 87000 6000 100 1 50هکتار 1
پوشش غالب جنگلی
 
بلوط ، افرا ، کیکم ، زالزالک ، بن ، بنه ، کنار ، بادام،کلخنگ
پوشش غالب مراتع گون ، جاشیر ، گنگر ، ، اوناع گندمیان ،جو پیاز دار ، یونجه ، تلا تا
جدول شماره (41):مساحت منابع طبیعی  شامل مراتع،جنگلها و بیشه زارها(هکتار)
 
وسعت جنگلها و مراتع  شهرستان حدودا 105 هزار هکتار می باشد. پوشش مرتعی منطقه به گونه ای است که می توان آن را جزء مراتع با کیفیت کشور به حساب آورد. در مراتع شهرستان گونه های مرتعی و دارویی فراوان ازجمله یونجه وحشی، علف قناری ، پنیرک، انواع گون، کنگر ،گوش بره ، یولاف وحشی ، بهمن ، خردل وحشی، جاشیر،شیرین بیان، آویشن، گل گاوزبان ،درخت عفاف،کاسنی و غیره وجود دارد.
جدول شماره (42):مساحت جنگل،مرتع وپدیده های بِیابانی درشهرستان باشت
پدیده های بیابانی مرتع جنگل
کم تراکم نیمه متراکم متراکم جمع
734 7561 3710 1799 13070 87000
وجود شرایط آب و هوایی معتدل در شهرستان باشت، این منطقه را به ذخیره گاه خوبی از گیاهان دارویی بدل ساخته است. به عنوان مثال کوه لار منبع دائمی گیاه جاشیر می باشد که با توجه به مستعد بودن رویشگاههای مختلف شهرستان؛ می توان کاشت گیاهان دارویی را که توجیه اقتصادی خوبی نیز دارد را به بهره برادران منطقه پیشنهاد داد.
شهرستان مذکور علاوه بر پوشش مرتعی، از پوشش جنگلی عالی هم برخوردار است.در برخی از مناطق مانند کوه خامی علاوه بر گونه های گرمسیری می توان گونه های سردسیری را هم مشاهده کرد. مهمترین گونه های جنگلی شهرستان عبارتنداز بلوط، کنار، بادام، ارزن، انجیر وحشی، کیکم، بنه ،کلخونگ وغیره نام برد.
 
 
- صفی نژاد، جواد، عشایر مرکزی ایران( 1368)، تهران، نشر امیرکبیر، ص 36.[1]
- حسینی فسایی، حاج میرزا حسین، فارسنامه ناصری(1367)،تهران، نشر امیر کبیر، ص 73. [2]
- حسینی،محمد میرک، ریاض الفردوس، نسخه خطی، ص 25.[3]
- صفی نژاد، جواد،پیشین، ص 37.[4]

معرفی فرمانداری

ارتباط با ما
فرماندار
سید مسعود حسینی


مسئول دفتر: قاسم کریمی
دفتر فرماندار:07432620280
فکس:07432620281

معاون فرماندار
فرهاد محمدی
تلفن:07432620282

ارزیابی عملکرد ،پاسخگویی به شکایات و روابط عمومی
مجتبی امیری
تلفن:
07432620285

کارشناس حراست
سید ایرج خاوران
تلفن:07432620288

مسئول ذیحسابی
محسن ظفری
تلفن:07432620283

مسئول امور بانوان
سیده مهتاب تقی زاده
تلفن:07432620284

دبیرشورای تامین شهرستان
مجتبی امیری
تلفن:07432620285
 
بخشداری مرکزی:
بخشدار مرکزی: مهرداد انباز پور
تلفن:07432622240
کارشناس بخشداری: وحید نیک پی
تلفن:07432622241
فکس:07432622220

بخشداری بوستان:
بخشدار بوستان : علی کرم شجاعی
تلفن: 07432613510
فکس:07432613512

پیامک:
30001393333333

قوانین و مقررات

شعارسال

آلبوم تصاوير

بيشتر
تعداد بازديد اين صفحه: 31035
تعداد بازديد کنندگان سايت: 3053392 تعداد بازديد زيرپورتال: 31041 اين زيرپورتال امروز: 17 سایت در امروز: 2442 اين صفحه امروز: 15

سید مسعود حسینی
گزارش تصویری
فرماندار

فرماندار

فرماندار

فرماندار

فرماندار

فرماندار

فرماندار
استاندار

استاندار

استاندار

استاندار

استاندار

استاندار

استاندار

استاندار

فرماندار

استاندار

استاندار
بازدید استانداراز سه طرح بهداشتی درمانی ،کشاورزی وآب در شهرستان باشت ودیدار بامردم این شهر به مناسبت هفته دولت
فرماندار

فرماندار

فرماندار

فرماندار

فرماندار

فرماندار

فرماندار

فرماندار
سفر نورالله زاده معاون وزیر کار ومدیر عامل صندوق کارآفرینی امید به شهرستان باشت در هفته دولت
فرماندار

فرماندار

فرماندار

فرماندار

فرماندار

فرماندار

فرماندار

فرماندار

فرماندار
شورای اداری شهرستان باشت برگزار شد
فرماندار

فرماندار

فرماندار

فرماندار

فرماندار

فرماندار
جلسه شورای اداری شهرستان باشت با حضور معاون پارلمانی رئیس جمهور برگزار شد.
مجری سایت:شرکت سیگما